علّامه مىفرمايد : دو برهانى كه براى وجوب توبه آورديم عموميت دارند و دلالت مىكنند بر اينكه : توبه از هر گناهى واجب است چون توبه از معصيت بما هى معصية است چه كبيره يا صغيره و نيز از اخلال به واجب بما هو معصيته بايد توبه كرد چه واجب مهم و يا غير مهم ، چه قبلا توبه كرده باشد يا نه . بحث چهارم : قوله و يندم على القبيح . . . هر توبه‌اى مقبول نيست بلكه توبه هنگامى پذيرفته مىشود كه شخص عاصى از معصيت و فعل قبيح نادم گردد صرفا به لحاظ قبح آن و اينكه معصيت مولى است و مولى آن را دوست ندارد و نيز مصمّم باشد كه در آينده هم هرگز مبغوض مولى را جامهء عمل نخواهد پوشيد . بنابراين اگر داعى بر توبه و علت غائى از ندامت علل و عوامل ديگر باشد آن توبه مقبول نخواهد بود بعنوان مثال : كسى كه از شرب خمر توبه مىكند نه براى رضاى خدا و دورى از معاصى بلكه بخاطر اينكه ضرر بدنى دارد و به سلامت او ضرر مىرساند و يا آبروى او را پيش ديگران مىبرد اين ارزش ندارد زيرا خدا در كار نيست بلكه سلامتى و عرض من در كار است يعنى اگر به سلامتى من ضرر نداشت و موجب آبروريزى نبود از آن روىگردان نبودم و لو مبغوض خدا باشد پيدا است كه اين توبه نيست يا مثلا از قمار توبه مىكند به لحاظ اينكه ضرر مالى دارد نه براى جلب رضاى خدا اين توبه ارزشى ندارد . سؤال : اگر كسى از ترس جهنم توبه كند يعنى فلسفهء توبه‌اش و علت غائى آن و هدف منحصر به فرد از توبه همان خوف از عذاب باشد و لو لا خوف از آتش از كار قبيح ابائى نداشت و لو مبغوض مولى باشد آيا چنين توبه‌اى مقبول است ؟ . جواب : خير چنين توبه‌اى هم مقبول نيست زيرا كه اين توبه از قبيح